Opublikowano:

Podziemne Kościeliska.

Wszystkim interesującym się dziejami taternictwa zapewne jest wiadomym kto był pierwszy na tatrzańskim Mnichu. Jan Gwalbert Pawlikowski był nie tylko wybitnym w swoim czasie taternikiem. Ten człowiek wielu talentów i umiejętności kładł podwaliny pod nowoczesne rozumienie ochrony przyrody, był inicjatorem i pierwszym redaktorem rocznika „Wierchy”, współtworzył  projekt pierwszej polskiej ustawy o ochronie przyrody (z r. 1934). Wybudował (rękami zakopiańskich „budarzy”, oczywiście) jedną z najpiękniejszych willi zakopiańskich, szczytowe osiągnięcie stylu zakopiańskiego – Willę pod Jedlami. Zwiedzał też i badał tatrzańskie jaskinie.

Już w roku 1877 w XI tomie „Pamiętnika Towarzystwa Tatrzańskiego” za rok 1887 umieszczona została Jego praca „Podziemne Kościeliska”. Stanowi ona doskonały przykład połączenia opisu znanych wtedy jaskiń z wołaniem o ochronę podziemnego i nadziemnego świata Tatr.

Praca ta w tym samym roku doczekała się osobnego wydania. Ponieważ jednak jego nakład był minimalny, stanowi ono rzadkość w handlu antykwarycznym. Dla koneserów tego rodzaju literatury, wielbicieli starych druków oraz pasjonatów jaskiń i speleologii przygotowałem reprint tego wydania.

Dla każdego Zamawiającego, który powoła się na tajne hasło „BLOG – PAWLIKOWSKI” 😉 mam do zaoferowania egzemplarz wzbogacony o ekslibris Antykwariatu Górskiego FILAR.

PAWLIKOWSKI Jan Gwalbert, Podziemne Kościeliska. Podał… Odbitka Z “Pamiętnika Tow. Tatrz. tom XI”. Kraków 1887. Nakładem Towarzystwa Tatrzańskiego. s.16. il. opr. oryg. kartonowa. 22 cm. Wspomniane w opisie ilustracje to karta z planami: Szematyczny plan groty Mylnej w Kominach oraz Szematyczny plan groty Raptawickiej w turni Raptawicy. Reprint Antykwariat Górski “Filar” Kielce 2018.

Opublikowano:

Mapy w pionie

Wizerunki szczytów górskich (najpierw masywów, później pojedynczych gór, wreszcie ścian i ich fragmentów) zawierające szkice służące do pokazania dróg wspinaczkowych są tak stare jak turystyka górska i wspinanie i mają miejsce w odniesieniu do wszystkich gór całego świata.

I w Tatrach jest podobnie. Drogi i ich idee są wkreślane przy pomocy linii w rysunki, szkice, zdjęcia.

Już w roku 1907 ówczesny organ ST TT, „Taternik” w trzecim zeszycie na stronach 42-43 zamieszcza notkę „Pierwsze wyjście na Szarpane Turnie”. Towarzyszy jej zdjęcie „Wysoka od Złomisk”, na którym przy pomocy kropek pokazana jest trasa przebyta 9 maja 1907 r. przez Dubkego, Behna i przewodnika J. Breuera.

Jak tu nie wspomnieć o przewodniku WHP, który od  pierwszych tomików korzysta z takich właśnie rysunków, przewodniku A. Puškaša, w którym drogi wkreślone są w fotografie czy w końcu w tomiki W. Cywińskiego, który przebieg dróg wmontowuje zarówno w rysunki jak i w zdjęcia.

W miarę rozwoju fotografii techniki wkreślania dróg i ich fragmentów są coraz bardziej doskonalone.

Pojawiają się całe przewodniki wspinaczkowe, które właśnie przy pomocy linii, kropek, kresek, innych znaków pokazują przebiegi dróg.  I to zarówno takie, które stanowią monograficzne opisy jednej góry czy ściany jak i opisujące większe obszary Tatr.

Wspomnieć też wypada np. o widokówkach, które pokazują pojedyncze ściany z wkreślonymi drogami. Osobiście darzę sentymentem te, które przygotował przed laty mój Przyjaciel, Ś. p. Arno Puškaš, a które ukazały się w nieistniejącej już Czechosłowacji nakładem bratysławskiego wydawnictwa Šport.

I tu dochodzimy do MAP w PIONIE, które są najbardziej zaawansowanym technicznie i wykonywanym z coraz z większą dbałością o szczegóły, projektem, którego główną, a ostatnio jedyną postacią jest wybitny znawca topografii Tatr, Grzegorz Głazek. Zajmuje się tworzeniem kolejnych plakatów od kilkunastu już lat. I ciągle ma wystarczającą ilość energii, samozaparcia i cierpliwości, by w temat stale tworzonych nowych dróg, odhaczeń, wariantów, poprawek, uściśleń, wgryzać się przy pomocy wielu wspinaczy i badaczy tematu, ale jednak jakby samodzielnie.

Wydaliśmy ostatnio trzecią już edycję Kościelca i Zadniego Kościelca.

Oto szczegóły wg G. Głazka:

Czytaj dalej Mapy w pionie